Op Landgoed Staverden is het hele jaar door iets te beleven. De activiteiten, georganiseerd door de Brasserie, sluiten aan bij het seizoen en de sfeer van het landgoed.
In de zomer geniet u bijvoorbeeld elke zondag van live muziek op het terras, terwijl er gedurende het jaar diverse themadiners, culinaire weekenden en bijzondere momenten worden georganiseerd. Daarnaast zijn er activiteiten zoals yoga in de tuinen, wandelingen en seizoensgebonden evenementen.
Landgoed Staverden kent een rijke geschiedenis die teruggaat tot de 11e eeuw. In 1298 kreeg het buurtschap Staverden officieel stadsrechten, waarmee het de kleinste stad van Nederland werd. De verstedelijking heeft echter geen doorgang gekregen, waarna Graaf Reinald van Gelre Staverden tot een van zijn buitenplaatsen maakte.
Vandaag de dag omvat de stad Staverden ruim 730 hectare (anno 2026) en telt het slechts 52 inwoners – een bijzonder contrast dat bijdraagt aan het unieke karakter van deze plek. Het landgoed wordt daarnaast erkend als icoonlandschap binnen de Veluwe, waarin natuur, cultuur en historie op unieke wijze samenkomen.
Naast de rijke historie kent Staverden tal van anekdotes en tradities. Zo bevindt zich in de kasteelgracht een eiland met een gedenksteen voor gravin Eleonora (‘Leonora 1353’), ook wel Leonorapol genoemd. Volgens de overlevering kwijnde zij na een liefdesdrama op Staverden weg en zou haar geest nog altijd rondwaren als de ‘Zwarte Vrouw van Staverden’.
Ook de witte pauwen zijn onlosmakelijk verbonden met Staverden. Al in 1308 werden hier pauwen gehouden en op het wapenzegel van Gelre uit 1323 zien we een ruiter met pauwenveren op zijn helm. Sindsdien werd de helm van de hertog van Gelre getooid met de veren van een witte pauw. Op het hof van Staverden was het zelfs verplicht om witte pauwen te houden, een traditie die eeuwenlang werd voortgezet. Tegenwoordig is de witte pauw uitgegroeid tot het symbool van Staverden en zelfs het beeldmerk van de gemeente Ermelo.
De combinatie van historische gebouwen, het kasteel, de kasteeltuinen en de omliggende natuur maakt Staverden tot een plek waar verleden en heden op natuurlijke wijze in elkaar overlopen.
Tijdens een bezoek ervaart u niet alleen de rust van de Veluwe, maar ook de gelaagdheid en verhalen die deze plek al eeuwenlang bijzonder maken.
De kasteeltuinen van Staverden vormen het groene hart van het landgoed. Een plek waar rust, natuur en historie samenkomen in een zorgvuldig aangelegd landschap rondom het kasteel.
Vanaf 1651 ontstond het eerste lanenstelsel, waarvan de huidige statige lanen van de Allee en de Staverdenseweg nog altijd zichtbaar zijn. In de 18e eeuw werd het gebied rondom het huis aangepast naar Engelse landschapsstijl, met slingerende paden tussen de bestaande structuren.
In 1907 kreeg het landgoed een ontwerp in gemengde stijl. Ten zuiden van het kasteel werd een geometrische tuin aangelegd met rechthoekige patronen en een doolhof, gebaseerd op een ontwerp van een eeuw eerder. Aan de randen van het park bleef de Engelse landschapsstijl behouden – een combinatie die tot op de dag van vandaag herkenbaar is.
In 2007 zijn de tuinen volledig gerestaureerd, met respect voor de oorspronkelijke opzet en met Engelse en Franse invloeden die vandaag de dag nog altijd zichtbaar zijn.
De kasteeltuinen nodigen uit om te wandelen, te ontdekken en stil te staan bij de bijzondere opbouw van het landschap. Een adembenemend stukje geschiedenis dat u vandaag de dag zelf kunt ervaren.
De witte pauwen zijn al eeuwenlang onlosmakelijk verbonden met Landgoed Staverden en vormen een van de meest herkenbare symbolen van deze plek. Hun aanwezigheid gaat terug tot in de middeleeuwen, waar zij een bijzondere rol speelden binnen het hof van de hertog van Gelre.
Het houden van witte pauwen was destijds zelfs verplicht, onder andere voor het leveren van pauwenveren voor de helm van de hertog. Deze traditie gaf de pauw een unieke status, die tot op de dag van vandaag voelbaar is op het landgoed.
Ook vandaag de dag worden de witte pauwen nog gehouden, in een speciaal pauwenverblijf net buiten het park. Een plek die vrij toegankelijk is en waar u deze bijzondere dieren van dichtbij kunt bekijken.
Met hun statige verschijning en kenmerkende roep dragen zij bij aan de sfeer en beleving van Staverden.
De witte pauw is uitgegroeid tot het symbool van Staverden en vormt tegenwoordig zelfs het beeldmerk van de gemeente Ermelo – een bijzonder detail dat de verbondenheid met deze plek onderstreept.
Voor wie zich verder wil verdiepen in de geschiedenis en verhalen van Staverden is er het boek Staverden, de kleinste stad van de wereld.
Het boek is het levenswerk van Goosen van de Bosch, waarin de rijke historie, bijzondere anekdotes en karakteristieke elementen van het landgoed zijn vastgelegd. In 2012 is dit werk, op initiatief van Coen Haklander, Ingrid Kok en Alexander Stuivenwold, en met financiele bijdragen van Brasserie Staverden en De Vrienden van Staverden, gebundeld in een boek.
In 2026 is een tweede druk gerealiseerd, waarmee dit bijzondere verhaal opnieuw beschikbaar is gemaakt voor bezoekers en liefhebbers van Staverden. Het betreft een rijk uitgevoerd en omvangrijk tafelboek dat de geschiedenis van Staverden op bijzondere wijze tot leven brengt.
Het boek is verkrijgbaar bij Brasserie Staverden.
Een boek dat niet alleen informeert, maar ook de beleving van Staverden verdiept en blijvend maakt.
DINSDAG – DONDERDAG: 10:30 – 18:00
VRIJDAG – ZONDAG: 10:30 – 20:00
U kunt tot 18:30 uur van de menukaart bestellen.
Voor feesten en evenementen gelden andere openingstijden.
